I'r mynydd a'r mannau anghysbell...
llanfrothenacroesor.org

Amgylchedd

Mae Croesor, Rhyd a’r rhan fwyaf o Lanfrothen o fewn terfynau Parc Cenedlaethol Eryri - y parc cenedlaethol cyntaf i’w sefydlu yng Nghymru ym 1951. Mae’r Parc yn ymestyn dros 827 o filltiroedd sgwâr ac mae tua 26,000 o bobl yn byw ynddo. Mae ganddo naw cadwyn o fynyddoedd sy’n cynnwys 90 o gopaon a 100 o lynnoedd.

Mae arlwy'r dirwedd yn gyforiog - o gopaon mynyddoedd i draethau a thwyni tywod, cymoedd caregog a thiroedd corsiog, coedwigoedd a llynnoedd ac aberoedd lle mae’r llanw’n mynd a dod. Crëwyd y dirwedd o lwch folcanig, graean a mwd degau o filoedd o flynyddoedd yn ôl ar ddiwedd Oes yr Iâ.

Datblygodd yr heliwr yn amaethwr tua 300CC ac yn yr Oes Haearn rhoddodd y Celtiaid fodolaeth i’r Cymru rydym yn ei hadnabod heddiw. Tua 383CC daeth y Rhufeiniaid yma i ddylanwadu ymhellach ar y dirwedd. Gadawodd y Chwyldro Amaethyddol ei ôl ac yna’r Chwyldro Ddiwydiannol, yn enwedig y diwydiant llechi yn yr ardal hon. Gyda dyfodiad rheilffyrdd a ffyrdd gwell agorwyd y drws i’r diwydiant twristiaeth, ac mae’r economi leol yn elwa llawer o’r diwydiant hwnnw.

Mae pob nant ac afon, bryn a mynydd, ffridd a ffordd yn y dirwedd eithriadol hon yn adrodd ei stori ei hun. Mae bywyd gwyllt yn ffynnu yn amgylchfyd garw yr ardal a cheir amrywiaeth o blanhigion ac anifeiliaid, ac mae’r darlun yn newid o dymor i dymor. Ceir rhedyn, mwsogl, brwyn, grug, plu’r gweunydd ac amrywiaeth o flodau gwyllt a daw’r gwanwyn â chlychau’r gôg. Trwy’r tymhorau clywir synnau gwahanol adar – y gigfran, y bwncath, y fran goesgoch, yr hebog a’r cudyll coch. Ers rhai blynyddoedd mae gweilch y pysgod wedi ymgartefu o fis Mawrth i fis Medi nid nepell o Bont Croesor yn Llanfrothen, ac yno hefyd y daw heidiau o wyddau ac elyrch dros y gaeaf. Yma ac acw ar lethrau’r mynyddoedd gwelir geifr gwyllt yn crwydro. Mae niferoedd yr eogiaid a’r brithyllod wedi gostwng ond mae sôn fod poblogaeth y dyfrgi ar gynnydd.

Mae’r dirwedd yn ysbydoliaeth i’r llenor, artist, ffotograffydd, naturiaethwr, y dringwr a’r cerddwr.

Map y Teithiau


 

Gweld Teithiau Llanfrothen mewn map mwy

Teithiau Cerdded

Taith 1 - Garreg, Mosaig a Mwy

Taith 2 - Hen Blwyf Llanfrothen

Taith 3 - Gwenllian a'r Wern

Taith 4 - Y Llenor a'r Llechen

Cysylltu


☎ 01766 770882
ymholiad@llanfrothenacroesor.org

 

Bookmark and Share